Ontwerpwedstrijden - begrippenlijst

Samen houden we het Steunpunt in de lucht

Het Steunpunt Architectuuropdrachten & Ontwerpwedstrijden hecht groot belang aan kosteloze toegankelijkheid van architectuuropdrachten voor iedereen. Architectuur Lokaal kan deze informatie in de toekomst alleen nog bieden als alle belanghebbenden daaraan bijdragen. Dat hoeft u zelfs niets te kosten: Architectuur Lokaal is door de belastingdienst erkend als ‘culturele ANBI’ waardoor u uw donatie kunt aftrekken van uw belastingaangifte. Bedrijven kunnen zelfs 150% aftrekken

Helpt u mee om het Steunpunt in de lucht te houden? Meer informatie

Doe hier uw donatie

Sluit banner
 
Colofon | Disclaimer | Over Ons | Contact | Nieuwsberichten

begrippenlijst

Alfabetische lijst van begrippen, die op deze website worden gebruikt.

Aanbestedende dienst - volgens Aanbestedingswet art. 1.1 moeten als aanbestedende dienst worden aangemerkt: de staat, een provincie, een gemeente, een waterschap of een publiekrechtelijke instelling dan wel een samenwerkingsverband van deze overheden of publiekrechtelijke instellingen

Aanbesteder - zie aanbestedende dienst.

Aanbestedingsbeleid - eigen beleid van een aanbestedende dienst waarin zij haar optreden in aanbestedingsprocedures reglementeert.

Aanbestedingsleidraad - reglement dat de deelnamevoorschriften en het verloop van de gehele aanbestedingsprocedure voorschrijft. Aanbesteding(sprocedure) - een aanbesteding is een procedure waarbij een aanbestedende dienst bekend maakt dat hij een opdracht wil laten uitvoeren en ondernemingen vraagt om een offerte in te dienen. De meest gangbare aanbestedingsprocedures zijn de openbare procedure en de niet-openbare procedure.

Aanbestedingsregime - het niveau waarop concurrentie opengesteld wordt voor overheidsopdrachten. De mogelijke niveaus zijn Europees, nationaal en onderhands.

Aanbestedingsreglement Werken 2016 (ARW 2016) – een document waarin de procedures van de Aanbestedingswet uitgeschreven zijn. Het gebruik van het ARW is verplicht voor het aanbesteden van werken onder de Europese drempel. Het is ook geschikt gemaakt voor bouwgerelateerde diensten.

Aanbestedingswet - de Aanbestedingswet is op 1 april 2013 van kracht geworden (gewijzigd juli 2016) en vervangt het Bao en Bass.

Aankondiging - openbare aankondiging waarin de aanbestedende dienst meedeelt dat zij concurrentie openstelt voor haar opdracht en geïnteresseerden oproept zich voor een uiterste datum aan te melden (niet-openbare procedure) of een aanbieding te doen (openbare procedure). Bij Europese aanbestedingen is de openbare aankondiging verplicht en aan strikte voorwaarden gebonden. Aanmelding - de aanmelding als gegadigde; door indiening van het aanmeldingsformulier geeft gegadigde aan dat hij of zij wil meedingen naar de opdracht.

Aanmeldingsvoorwaarden - voorwaarden waaraan een aanmelding moet voldoen. Aanmeldingen die niet aan de aanmeldingsvoorwaarden voldoen worden in beginsel ongeldig verklaard en niet verder in behandeling genomen door de aanbestedende dienst.

ABAA-DNR 2005 - Algemene Bepalingen van de Rijksgebouwendienst voor opdrachten aan Architecten en Ingenieurs. Deze voorwaarden worden gehanteerd door de Rijksgebouwendienst bij opdrachten die verleend worden op basis van de DNR2005.

Absolute beoordeling - bij een absolute beoordeling worden scores toegekend aan de hand van vooraf vastgestelde eenduidige normen. Bij voorbeeld: 1-2 jaar ervaring is 1 punt, 2-5 jaar ervaring is 3 punten, meer dan 5 jaar ervaring is 5 punten. De absolute beoordeling wordt meestal gehanteerd in combinatie met een kwantitatieve beoordeling.

Adresbrief - de adresbrief bevat een correspondentieadres, niet zijnde het adres van de deelnemer. Als de jury vragen wil stellen tijdens de beoordeling, kan zij adresbrieven openen en zo vragen voorleggen aan de deelnemers over hun inzending zonder de anonimiteit van de deelnemers te doorbreken.

Adviseur - (externe) partij die namens de aanbestedende dienst de aanbestedingsprocedure uitvoert en/of begeleidt.

Afhankelijkheidsrelatie - in aanbestedingen wordt het zelfstandig aanmelden/inschrijven van ondernemingen waartussen een afhankelijkheidsrelatie bestaat meestal niet toegestaan, omdat het vermoeden bestaat dat zij niet onafhankelijk zijn ten opzichte van elkaar en daardoor de mededinging beperkt kan worden. Uitsluiting van degelijke ondernemingen is uitsluitend mogelijk indien de betreffende ondernemingen niet naar tevredenheid van de aanbestedende dienst kunnen aantonen onafhankelijk van elkaar deel te nemen aan de aanbesteding.

Alcatel-termijn - de door het HvJEG vastgestelde fatale termijn van vijftien dagen waarbinnen een gegadigde of inschrijver een kort geding aan moet spannen tegen de selectie- of gunningsbeslissing, wil het kort geding ontvankelijk zijn. In de Aanbestedingswet is deze termijn verruimd naar twintig dagen.

Algemene bureauvisie - algemene visie van gegadigde op bepaalde aspecten van de opdracht.

Ambities ten aanzien van het ontwerpproces - zie procesambities.

Architectenregister - in Nederland mogen op grond van de Wet op de architectentitel uitsluitend degenen die staan ingeschreven in het Architectenregister de titel architect, stedenbouwkundige, tuin- en landschapsarchitect of interieurarchitect voeren. Het Architectenregister is een titelregister, niet een beroepsregister.

Architectuuropvatting - de algemene visie van de gegadigde op architectuur in brede zin in relatie tot (aspecten van) een ontwerpopdracht als de aanbestede opdracht.

ARVODI (2011) - Algemene Rijksvoorwaarden voor het Verstrekken van Opdrachten tot het Verrichten van Diensten.

ARW (2016) - Aanbestedingsreglement Werken. Aanbestedingsbeleid op rijksniveau van de ';bouwende ministeries' waarin het aanbesteden van werken gereglementeerd wordt. Het ARW wordt in de praktijk ook veelvuldig van toepassing verklaard op aanbestedingen van decentrale overheden en aanbestedingen voor diensten (onder andere architectendiensten). Tegelijk met de wijziging van de Aanbestedingswet 2012 (1 juli 2016) is het ARW (2012) vervangen door het ARW 2016.

Assitur-arrest - arrest van het HvJEG waarin dit hof stelt dat het toegestaan is om ondernemingen waartussen een afhankelijkheidsrelatie bestaat van deelname aan de aanbesteding uit te sluiten, mits de betreffende ondernemingen in de gelegenheid gesteld worden om aan te tonen dat hun afhankelijkheidsrelatie hun gedragingen in de aanbesteding niet beïnvloedt (automatische uitsluiting is in strijd met het 'evenredigheidsbeginsel').

Bankgarantie - de bank garandeert onvoorwaardelijk betaling van een bepaald bedrag aan de opdrachtgever als de architect na opdrachtverlening zijn verplichtingen niet zou nakomen. Een bankgarantie brengt aanzienlijke kosten met zich mee en legt bovendien beslag op een deel van het vermogen van de opdrachtnemer.

Bankverklaring - verklaring van de bank over de financiële gegoedheid van een deelnemer aan de aanbesteding (gegoedheidverklaring) of een verklaring van de bank waarin deze zich bereid om bij gunning van de opdracht een bankgarantie te verstrekken ten aanzien van de uitvoering van de opdracht (bereidheidverklaring tot verstrekken bankgarantie).

Beginselen van aanbestedingsrecht - algemene rechtsbeginselen die bij alle aanbestedingen in acht genomen moeten worden: concurrentie, transparantie, proportionaliteit, gelijkheid en non-discriminatie.

Beoordelingscommissie - afhankelijk van de context refereert de beoordelingscommissie aan de selectiecommissie (selectiefase) en of de gunningscommissie (gunningsfase).

Beoordelingscriteria - afhankelijk van de context refereren beoordelingscriteria aan selectiecriteria (selectiefase) en of gunningscriteria (gunningsfase).

Bereidheidverklaring tot verstrekken bankgarantie - verklaring waarin de bank haar bereidheid uitspreekt op bij opdrachtverlening een bankgarantie te verstrekken. Er dient een onderscheid gemaakt te worden tussen een ';harde' en een ';zachte' verklaring. Middels een ';harde' bereidheidverklaring verplicht de bank zich onvoorwaardelijk om b ij opdrachtverlening een bankgarantie te verstrekken. Een bank behandelt een harde verklaring alsof het een bankgarantie betreft, met de nodige kosten en beslag op het vermogen van de betreffende architect als gevolg. Een ';zachte' bereidheidverklaring is een voorwaardelijke verklaring waarmee de bank zich nog niet onvoorwaardelijk verplicht om bij opdrachtverlening een bankgarantie te verstrekken.

Beroepsregister - openbaar register waar ondernemers volgens de voorschriften van hun lidstaat ingeschreven dienen te staan om een beroep te mogen uitoefenen.

Besloten prijsvraag - bij een besloten prijsvraag nodigt de uitschrijver een beperkt aantal ontwerpers op naam uit voor de prijsvraag.

BIBOB, wet - Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur. Doel van de Wet BIBOB is te voorkomen dat criminele activiteiten door de overheid worden ondersteund door verlening van vergunningen, subsidies of overheidsopdrachten.

BIBOB-advies - als aanbestedende diensten twijfelen aan de integriteit van een gegadigde of vermoeden dat een gegadigde niet bonafide is, kunnen zij Bureau BIBOB inschakelen om een onderzoek te laten verrichten naar de betreffende gegadigde. Op basis van dit onderzoek brengt Bureau BIBOB een advies uit aan de aanbestedende dienst.

BIBOB-vragenlijst - standaardvragenlijst aan de hand waarvan de aanbestedende dienst de integriteit van gegadigden toetst. Indien de aanbestedende dienst naar aanleiding van de antwoorden twijfelt aan de integriteit van gegadigde, kan zij bureau BIBOB inschakelen voor advies.

Bijzondere uitvoeringsvoorwaarden - bijzondere uitvoeringsvoorwaarden moeten onderscheiden worden van ';normale' voorwaarden. Het betreft eisen die niet rechtstreeks verbonden zijn met de architect of de opdracht. Het betreft voorwaarden die niet onder de geschiktheidseisen of inschrijvingsvoorwaarden geschaard kunnen worden.

Binaire toetsing - toetsing waarbij slechts twee uitkomsten mogelijk zijn: gegadigde of inschrijving voldoet wel of voldoet niet.

BNA - Bond van Nederlandse Architecten, een brancheorganisatie in de architectensector. Lidmaatschap van een brancheorganisatie is iets anders dan inschrijving in een beroepsregister en mag daarom niet als minimumeis gesteld worden.

Bureau Architectenregister - de instelling die het Nederlandse Architectenregister beheert.

Clusteren - het samenvoegen van opdrachten.

Combinatie - één (meervoudige) gegadigde of inschrijver, bestaande uit meerdere (zelfstandige) ondernemingen, waarbij de afzonderlijke ondernemingen ieder hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de correcte uitvoering van de opdracht na opdrachtverlening.

Concernverhouding - afhankelijkheidsrelatie tussen ondernemingen die tot hetzelfde concern behoren.

Concessieovereenkomst - een overeenkomst tussen een opdrachtgever en opdrachtnemer waarbij de opdrachtgever eisen opstelt voor het ontwerp, de planning en de uitvoering. Als tegenprestatie krijgt de opdrachtnemer recht tot exploitatie van het project (evt. met een vooraf bepaalde vergoeding van de opdrachtgever).

Concurrentiebeginsel - algemeen beginsel dat vrije marktwerking beoogt. Het beginsel brengt met zich mee dat de aanbestedende dienst daadwerkelijk concurrentie moet openstellen voor zijn opdracht en dat pogingen tot mededingingvervalsing van gegadigden en/of inschrijvers in beginsel met uitsluiting bestraft moeten worden.

Concurrentiegerichte dialoog - bijzondere aanbestedingsprocedure die is opgenomen in de Aanbestedingswet. Net als de niet-openbare procedure kent de concurrentiegerichte dialoog een selectiefase. De gunningsfase verloopt echter anders. In de concurrentiegerichte dialoog is de uitvraag op hoofdlijnen gespecificeerd. De aanbestedende dienst en geselecteerde gegadigden voeren één-op-één dialogen waarin mogelijke oplossingen besproken worden. Hierdoor ontstaat maximalisatie van vraag en aanbod. Aan het eind van de dialoog zet de aanbestedende dienst een definitieve offerteaanvraag uit waarop de geselecteerde gegadigden vervolgens een offerte kunnen indienen. De concurrentiegerichte dialoog is een bijzondere aanbestedingsprocedure die niet altijd gehanteerd mag worden.

Continuïteitsparagraaf – een verklaring van de accountant in het jaarverslag waarin verklaard wordt dat de betreffende onderneming naar het oordeel van de accountant financieel gezond is.

Definitief ontwerp - fase in het ontwerpproces dat tot doel heeft een gedetailleerde voorstelling van het bouwwerk te ontwikkelen, die zodanig is dat deze een goed beeld geeft van de verschijningsvorm, de interne en externe structuur, het materiaalgebruik, de afwerking en detaillering, de constructieve opbouw en aard en capaciteit van de installaties (zie DNR-STB 2009).

Derde - de Aanbestedingswet biedt gegadigden en inschrijvers de gelegenheid om zich op derden te beroepen om aan de gestelde voorwaarden en eisen te voldoen en om aan de gestelde criteria te beantwoorden. Een dergelijke derde is geen partij in de rechtsrelatie tussen aanbestedende dienst en gegadigde en/of inschrijver. Er is wel een rechtsrelatie tussen de derde en de gegadigde en/of inschrijver.

DNR 2011 - De Nieuwe Regeling 2011. Leveringsvoorwaarden voor adviseursdiensten van de BNA en ONRI.

DNR-STB 2009 - contracten dienen een specificatie te bevatten van de werkzaamheden waarop ze betrekking hebben. Voor de specificatie van architecten- en ingenieurstaken hebben de BNA en ONRI - in samenwerking met de NVTL - een handig hulpmiddel ontwikkeld: de Standaardtaakbeschrijving (STB). De DNR-STB 2009 is de meest recente versie van deze Standaardtaakbeschrijving. Doorwerking - het ';doorwerken' van Europees recht in de nationale rechtsorde. Met betrekking tot aanbestedingen gaat het vooral om het toepassen van Europese aanbestedingsregels in nationale aanbestedingen en onderhandse procedures.

Drempelbedragen - zie Europese drempelbedragen.

E-procurement - zie elektronisch aanbesteden.

Ecarteren - het schrappen van eisen en/of criteria.

Economisch meest voordelige inschrijving (emvi) - een van de drie mogelijke gunningscriteria ter beoordeling van de inschrijvingen. Sinds 1 juli 2016 is geen sprake meer van EMVI, maar beste prijs-kwaliteitsverhouding. De beste prijs-kwaliteitsverhouding definieert de voor de aanbestedende dienst de meest gunstige prijs-kwaliteitverhouding.. In tegenstelling tot het gunningscriterium laagste prijs, kan in het kader van de emvi ook gewicht toegekend worden aan aspecten als technische waarde, esthetische en functionele kenmerken, etc. Zie ook gunningscriteria.

Eigen verklaring - verklaring waarin gegadigde of inschrijver verklaart na een eerste verzoek daartoe van de aanbestedende dienst in staat en bereid te zijn de gevraagde bewijsmiddelen te overhandigen waaruit blijkt dat de uitsluitingsgronden niet op hem of haar van toepassing zijn en dat hij of zij voldoet aan de gestelde eisen en voorwaarden. Per 1 juli 2016 zijn aanbestedende diensten verplicht om gebruik te maken van het Uniform Europees Aanbestedingsdocument dat de Eigen Verklaring vervangt.

Eisen - zaken waar de gegadigde en inschrijving minimaal aan moeten voldoen. De eisen worden idealiter gebaseerd op de kern van het project, de projectambities, de procesambities en de marktverkenning. Eisen kunt u vertalen naar geschiktheidseisen, het programma van eisen en voorwaarden met betrekking tot (de uitvoering van) de opdracht.

Elektronisch aanbesteden - het geheel of gedeeltelijk digitaal uitvoeren van (onderdelen van) de aanbestedingsprocedure.

Enkelvoudig onderhandse procedure - procedure zonder openbare concurrentiestelling waarbij de aanbestedende dienst direct één onderneming benaderd om een offerte uit te brengen.

Europese aanbesteding - Procedure voor het aanbesteding van een overheidsopdracht volgens Europees aanbestedingsrichtlijnen.

Europese drempelbedragen - In de Europese aanbestedingsrichtlijnen zijn drempelwaarden (drempelbedragen) vastgelegd. Een overheidsopdracht die evenveel of meer bedraagt dan het betreffende drempelbedrag moet verplicht Europees aanbesteed worden. Deze Europese drempelbedragen zijn vastgelegd in artikel 7 van de richtlijn 2004/18/EG. Drempelwaarden voor speciale sectoren zijn vastgelegd in richtlijn 2004/17/EG. De Europese Commissie stelt elke twee jaar nieuwe drempelwaarden vast.

Exploitatielasten - kosten die gemaakt worden om een gebouw te beheren.

Exploitatierechten - als auteursrechthebbende is de architect exclusief gerechtigd het ontwerp ';openbaar te maken' en te ';verveelvoudigen' (ook wel exploitatierechten genoemd). Hiervoor heeft de opdrachtgever in beginsel dan ook toestemming van de architect nodig, bijvoorbeeld in de vorm van verleende gebruiksrechten (licentie). De architect kan de exploitatierechten contractueel overdragen aan de opdrachtgever.

Extreem lage (prijs)aanbiedingen - inschrijvingen die een zeer laag honorariumaanbod bevatten en ten aanzien waarvan de aanbestedende dienst gerede twijfel heeft of de inschrijver bij een eventuele gunning de opdracht daadwerkelijk conform de geldende voorwaarden kan uitvoeren tegen het opgegeven honorarium.

Fabricom-arrest - arrest van het HvJEG waarin dit hof stelt dat ondernemingen die bepaalde voorbereidende werkzaamheden voor het project of de aanbesteding verricht hebben onder omstandigheden wegens voorkennis van de aanbesteding uitgesloten kunnen worden. Van belang is dat de kennisvoorsprong dusdanig is dat er duidelijk sprake zou zijn van oneerlijke concurrentie en deze voorkennis niet opgeheven, dan wel teruggebracht kan worden tot een acceptabel niveau.

Fatale termijn - termijn waarbinnen gegadigden en inschrijvers hun aanmelding, inschrijving of vragen over de procedure in moeten dienen bij de aanbestedende dienst, wil de laatstgenoemde deze in behandeling nemen.

Fictieve korting - beoordelingsmethodiek die gehanteerd wordt om tot de economisch meest voordelige inschrijving te komen: de scores op kwalitatieve criteria worden uitgedrukt in bedragen in €, die vervolgens in mindering gebracht worden op de honorariumbieding (fictief laagste bieding is dan economisch meest voordelige inschrijving).

Financieel en economische draagkracht - de financiële en economische draagkracht waarover gegadigden en inschrijvers moeten beschikken om de opdracht naar behoren uit te kunnen voeren. Deze draagkracht wordt getoetst aan de hand van geschiktheidseisen. Aanbestedingswet 2.91 noemt een aantal mogelijke financiële en economische geschiktheidseisen (omzetverklaring, balansen, bewijs van verzekering et cetera).

Financiële aanbieding - honorariumbieding, inclusief alle verschotten; het bedrag dat de inschrijver vraagt voor de uitvoering van de gevraagde dienstverlening. Functioneel specificeren - het functioneel specificeren van het programma van eisen (pve). Een functionele specificatie beschrijft de functie die een product, dienst of werk moet vervullen. Een functionele specificatie is het tegenovergestelde van een technische specificatie.

Franse Prijsvraag - de Franse Prijsvraag is een niet-openbare prijsvraag, die gebaseerd is op een gangbare Europese prijsvraagprocedure in Frankrijk. Na aankondiging van de prijsvraag kunnen alle geïnteresseerden zich aanmelden door een aanmeldingsformulier met alle daarin gevraagde stukken en informatie in te dienen. Een selectiecommissie selecteert uit de aanmeldingen de deelnemers voor de prijsvraag. De ';selectiefase' van de Franse Prijsvraag laat zich vergelijken met de selectiefase van een reguliere Nederlandse niet-openbare aanbesteding. Het beperkte aantal deelnemers moet in de prijsvraag een inzending indienen die beoordeeld wordt door een onafhankelijke jury. Na de prijsvraag kan de uitschrijver middels een onderhandelingsprocedure met één of meerdere deelnemers een vervolgopdracht verstrekken.

Gebruiker(s) - degene(n) die na oplevering het gebouw in gebruik zullen nemen. ';Gedwongen huwelijken' - door architecten en andere technische adviseurs ervaren probleem dat zij zelf niet hun partners in het ontwerpteam kunnen uitkiezen wanneer de adviseurs onafhankelijk gecontracteerd worden. Gedwongen huwelijken zouden de samenwerking niet ten goede komen.

Gegadigde - een ondernemer of combinatie van ondernemingen die een (geldige) aanmelding gedaan heeft tot mededinging naar de opdracht.

Gegoedheidverklaring - verklaring van de bank over de financiële gegoedheid van de gegadigde, dan wel inschrijver. Bij een niet-openbare procedure mag uitsluiten in de selectiefase om een gegoedheidverklaring gevraagd worden.

Gelijkheidsbeginsel - het gelijkheidsbeginsel heeft tot gevolg dat aanbestedende diensten en speciale sectorbedrijven gehouden zijn gelijke gevallen gelijk te behandelen. Dit beginsel heeft enige overlap met het non-discriminatie beginsel, maar is breder. Het gelijkheidsbeginsel brengt een positieve, actieve verplichting met zich mee om er voor te zorgen dat gelijke gevallen gelijk behandeld worden.

Geschiktheidseisen - eisen die de geschiktheid van de gegadigden toetsen. Er zijn twee soorten geschiktheidseisen: eisen met betrekking tot de financiële en economische draagkracht en eisen met betrekking tot de technische en beroepsbekwaamheid. Gegadigden die niet voldoen aan één of meer minimumeisen moeten in beginsel uitgesloten worden van de aanbestedingsprocedure.

Gestanddoeningstermijn - voorgeschreven termijn gedurende welke de inschrijver garant moet staan voor de in zijn inschrijving vervatte aanbieding.

Gids Proportionaliteit - in de Aanbestedingswet neemt het proportionaliteitsbeginsel een centrale plek in. De Gids Proportionaliteit geeft invulling aan het proportionaliteitsbeginsel. Dit is aanvullend aanbestedingsbeleid.

Grossmann-arrest - arrest van het HvJEG waarin dit hof stelt dat deelnemers aan een aanbesteding hun bezwaren kenbaar maken op een moment dat de aanbestedende dienst eventuele gebreken en onduidelijkheden nog kan oplossen. Wie dit nalaat kan in beginsel in een later stadium geen bezwaar meer maken tegen geconstateerde gebreken en onduidelijkheden.

Grossmann-verweer - verweer dat inhoudt dat een afgewezen gegadigde of inschrijver niet-ontvankelijk is voor de rechter omdat hij of zij nagelaten heeft zijn of haar bezwaren tegen de aanbestedingsprocedure kenbaar te maken aan de aanbestedende dienst op een moment dat de aanbestedende dienst eventuele gebreken en onduidelijkheden nog kon oplossen.

Gunning(beslissing) - beslissing van de aanbestedende dienst tot het verstrekken (gunnen) van de aanbestede opdracht aan de inschrijver die de meest geschikte inschrijving deed.

Gunningscommissie - commissie die belast is met het beoordelen van alle ontvangen (geldige) inschrijvingen.

Gunningscriteria - criteria ter beoordeling van de geschiktheid van de inschrijving. De wet kent slechts drie mogelijke gunningscriteria: beste prijs-kwaliteitsverhouding (beste PKV, tot 1 juli 2016: EMVI), laagste (levenscyclus)kosten en laagste prijs. Andere gunningscriteria zijn niet toegestaan.

Gunningsfase - tweede fase van de niet-openbare aanbestedingsprocedure, waarin het beperkte aantal geselecteerde gegadigden uitgenodigd wordt om een inschrijving te doen.

Gunningsleidraad - reglement dat bij een niet-openbare aanbestedingsprocedure de deelnamevoorschriften en het verloop van de tweede fase, de gunningsfase, beschrijft.

GWW-sector - deel van de bouwketen dat zich bezig houdt met grond-, weg- en waterbouw.

Handelsregister - van overheidswege ingesteld register waarin ondernemingen moeten worden ingeschreven.

Heraanbesteding - het opnieuw aanbesteden van dezelfde opdracht nadat de eerdere aanbestedingsprocedure voortijdig stopgezet of mislukt is.

Honorariumplafond - een inschrijvingsvoorwaarde die een maximale honorariumbieding voorschrijft. Overschrijding van dit maximum leidt tot uitsluiting.

HvJEG - Hof van Justitie van de Europese Gemeenschap.

Ideeënprijsvraag - een ideeënprijsvraag is gericht op het generen van ideeën voor een opgave, zonder een directe koppeling naar (een opdracht tot) uitvoering daarvan. Een ideeënprijsvraag eindigt normaliter met de uitreiking van één of meerdere prijzen. De prijs is meestal een geldbedrag.

Indicaties - indicaties hebben een uitsluitend karakter, maar zijn niet gekoppeld aan een inhoudelijke norm. Indicaties schrijven zaken voor waar inzendingen verplicht op in moeten gaan. Wanneer u als indicatie geeft dat het ontwerp duurzaam moet zijn, dan zullen de deelnemers in hun inzending aan moeten geven hoe zij het thema duurzaamheid in hun ontwerpoplossing vertaald hebben. Besteden zij geen aandacht aan duurzaamheid, dan is er sprake van een ongeldige inschrijving, die niet voor beoordeling in aanmerking komt.

Inkoopstrategie - de inkoopstrategie bepaalt de uitgangspunten voor het inkoopproces (aanbesteding) van de opdracht. Een goede inkoopstrategie is gebaseerd op de kern van het project, de geformuleerde ambities en de marktsituatie.

Inkoopvoorwaarden - voorwaarden die de aanbestedende dienst van toepassing verklaart op haar inkopen.

Inschrijving - inschrijving door inschrijver; door inzending van het inschrijvingsformulier en de daarin gevraagde stukken doet de inschrijver een in zijn ogen gepaste aanbieding voor de opdracht van de aanbestedende dienst.

Inschrijvingsfase - zie gunningsfase.

Inschrijvingsvoorwaarden - voorwaarden waaraan een inschrijving moet voldoen. Inschrijvingen die niet aan de inschrijvingsvoorwaarden voldoen worden in beginsel ongeldig verklaard en niet verder in behandeling genomen door de aanbestedende dienst.

Integraal ontwerp - een ontwerpmethodiek waarin alle aspecten van een gebouw als het ruimtelijk ontwerp, de constructie en materialisatie, maar ook de installaties en bouwfysische voorzieningen tot één ondeelbaar geheel worden gesmeed.

Intellectuele eigendommen - rechten die voortvloeien uit het door de architect vervaardigen van een ontwerp, daar dit ontwerp in de meeste gevallen geldt als een ';werk' in de zin van de Auteurswet. Dergelijke auteursrechten vallen uiteen in exploitatierechten, persoonlijkheidsrechten en eventueel andere intellectuele eigendommen (bijvoorbeeld een modelrecht).

Kern van het project - definitie van de essentie van de opgave, die vervolgens geoperationaliseerd kan worden met behulp van projectambities (zie ambities).

Kerncompetenties - de echt relevante en noodzakelijke competenties waarover een architect moet beschikken om het project tot een goed einde te brengen. Kerncompetenties liggen op organisatorisch en inhoudelijk vlak.

Kleine gebreken - uit jurisprudentie vloeit voort dat indien er sprake is van een eenvoudig te herstellen gebrek, een kennelijke omissie in de aanmelding of inschrijving mag worden hersteld, ook wanneer de aanbestedingsleidraad een dergelijke reparatiemogelijkheid niet noemt, mist de concurrentiepositie van de overige deelnemers niet geschaad wordt.

Kleine onderneming - de gegevens die een onderneming in zijn jaarverslagen moet opnemen zijn afhankelijk van de bedrijfsgrootte. Voor kleine ondernemingen gelden (eind 2009) de volgende eisen: minder dan € 4,4 mln. activa, minder dan € 8,8 mln. netto omzet en een gemiddeld aantal werknemers van minder dan 50. Kleine ondernemingen hoeven hun jaarverslagen niet goed te laten keuren door een accountant.

Kwalitatieve beoordeling - een kwalitatieve beoordeling interpreteert en waardeert kwalitatieve aspecten (bij voorbeeld de mate waarin de algemene bureauvisie van het architectenbureau ten aanzien van duurzaamheid beantwoordt aan de door de aanbestedende dienst geformuleerde ambities op dit gebied) op basis waarvan scores toegekend worden.

Kwantitatieve beoordeling - een kwantitatieve beoordeling ';telt' meetbare aspecten (bijvoorbeeld aantal m² BVO van referentieprojecten of het aantal architecten waarover een gegadigde kan beschikken) op basis waarvan scores toegekend worden.

Laagste (levenscyclus)kosten - een van de drie mogelijke gunningcriteria ter beoordeling van de inschrijvingen (nieuw per 1 juli 2016). Het gaat om laagste kosten die berekend zijn op basis van kosteneffectiviteit zoals levenscycluskosten. Deze hebben betrekking op de kosten gedurende de gehele levenscyclus van een dienst, levering of werk.

Laagste prijs - een van de drie mogelijke gunningcriteria ter beoordeling van de inschrijvingen. Een aanbestedende dienst kiest voor het gunningscriterium laagste prijs indien deze de dienstverlening tegen de laagst mogelijke prijs wil verwerven.

Lianakis-arrest - arrest van het HvJEG waarin dit hof stelt dat het in een niet-openbare aanbestedingsprocedure niet toegestaan is om selectiecriteria als gunningscriteria te hanteren in de gunningsfase.

Liquiditeit - de mate waarin een ondernemer op korte termijn zijn schulden kan voldoen. Dit wordt meestal beoordeeld door het current ratio (vlottende activa/vlottende passiva).

Loting - het is juridisch toegestaan om (een deel van) het aantal geschikte gegadigden dat uitgenodigd wordt voor de gunningsfase te selecteren middels loting. Het is niet toegestaan om in de gunningsfase de ';winnende' inschrijving te kiezen middels loting.

Marges, beoordeling aan de hand van - de Aanbestedingswet stelt dat wanneer gekozen wordt voor het gunningscriterium economisch meest voordelige inschrijving (emvi), het relatieve belang van de criteria die de emvi bepalen aangegeven moet worden. Dit relatieve gewicht kan uitgedrukt worden middels een marge met een passend minimum en maximum. Het gaat dus om de beoordeling van een of meerdere criteria binnen een vooraf vastgestelde bandbreedte. Marges worden in de praktijk meestal toegepast om het criterium prijs te beoordelen. Gedacht kan worden aan beoordeling van het deel van een uurtarief dat geen betrekking heeft op directe loonkosten, waarbij wel een bandbreedte gedefinieerd moet worden. Een ander voorbeeld is de beoordeling van de afwijking van de honorariumaanbieding ten opzichte van het gemiddelde van de honorariumbiedingen van alle inschrijvers, waarbij inschrijver bij voorbeeld maximaal 20% onder en maximaal 5% boven de gemiddelde prijs mag zitten.

Marktconsultatie - Veel aanbestedende diensten vinden marktconsultaties een nuttig instrument ter voorbereiding van een aanbesteding van grote, complexe of innovatieve projecten of wanneer de prijs van een project moeilijk te ramen is. Marktconsultaties komen in allerlei vormen voor en hebben verschillende doeleinden. Er zijn geen wettelijke beperkingen hoe een marktconsultatie moet verlopen. De enige harde beperking is dat de marktwerking niet gefrustreerd mag worden.

Marktverkenning - in een marktverkenning onderzoekt de aanbestedende dienst zelf de markt, via internet of met enkele gesprekken met dienstverleners. Daarbij gaat het om vragen als: Wat biedt de markt? Hoeveel aanbieders zijn er? Wat zijn marktconforme prijzen? Is de opdracht niet te groot, of juist te klein voor de markt? Een marktverkenning is een verplichte randvoorwaarde voor het opstellen van een goede aanbestedingsprocedure.

Materieelrechtelijke normen - inhoudelijke wettelijke bepalingen.

Meervoudig onderhandse procedure (mvo) - procedure zonder openbare concurrentiestelling waarbij de aanbestedende dienst direct een beperkt aantal ondernemingen op naam uitnodigt om een offerte in te dienen. Desgewenst kan de aanbestedende dienst het aantal uitgenodigde gegadigden beperken middels een selectiefase.

Minimumeisen - zie geschiktheidseisen.

Modelrecht - Het modelrecht beschermt het uiterlijk van een product. Het biedt de houder het recht om alle sterk gelijkende producten van de markt te houden.

Moodboard - zie referentiebord.

Naambrief - de naambrief bevat de naam en het adres van de deelnemer. In geval van deelname in teamverband worden de gegevens van de hoofdontwerper vermeld. Na de beoordeling opent de jury de naambrieven en kan de naam van de winnaar(s) bekend gemaakt worden.

Nadere selectie - het terugbrengen van het aantal geschikte gegadigden, dat voldoet aan alle geschiktheidseisen en waarop de uitsluitingsgronden niet van toepassing zijn, aan de hand van een inhoudelijke beoordeling op selectiecriteria, loting of een combinatie van beide. Nationale aanbesteding - een aanbesteding van een opdracht waarop de Europese aanbestedingsrichtlijnen niet van toepassing zijn.

Niet-openbare aanbesteding(sprocedure) - een aanbestedingsprocedure die in twee fasen geschiedt: in de selectiefase wordt een beperkt aantal gegadigden geselecteerd om in de tweede fase (gunningsfase) een inschrijving te doen.

Non-discriminatie beginsel - het non-discriminatie beginsel stelt dat aanbestedende diensten en speciale sectorbedrijven geen onderscheid mogen maken op grond van nationaliteit. Het non-discriminatie beginsel is een negatieve, passieve verplichting tot het onthouden van discriminerend gedrag en is dus minder breed als het verwante gelijkheidsbeginsel (zie gelijkheidsbeginsel).

Nota van inlichtingen - document waarin de aanbestedende dienst ontvangen vragen van geïnteresseerde ondernemers of geselecteerde gegadigden (in geval van de niet-openbare procedure) geanonimiseerd bundelt en beantwoordt. De antwoorden in de nota van inlichtingen gaan boven het bepaalde in de leidraad.

Octrooi - een octrooi of patent is een exclusief (uitsluitend) recht tot het industrieel maken of verkopen van een product of anderszins het exploiteren van een uitvinding. Een octrooi kan door de rechthebbende worden gebruikt als monopolie op een bepaald stuk techniek.

Onderaannemer - een ondernemer die optreedt als opdrachtnemer voor een gegadigde of inschrijver. Er is uitsluitend een rechtsrelatie tussen de onderaannemer en de opdrachtnemer die de onderaannemer gecontracteerd heeft. Er ontstaat geen rechtsrelatie tussen onderaannemer en aanbestedende dienst.

Onderhandelingsprocedure met vooraankondiging - in een onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking pleegt de aanbestedende dienst in de gunningsfase overleg met de op basis van een selectieprocedure geselecteerde gegadigden en stelt de aanbestedende dienst door onderhandelingen met één of meer van hen de voorwaarden van de overheidsopdracht vast. De onderhandelingsprocedure met vooraankondiging is een bijzondere aanbestedingsprocedure die niet altijd gehanteerd mag worden.

Onderhandelingsprocedure zonder vooraankondiging - in een onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking pleegt de aanbestedende dienst overleg met één of meerdere geselecteerde gegadigden en stelt de aanbestedende dienst door onderhandelingen met één of meer van hen de voorwaarden van de overheidsopdracht vast. De onderhandelingsprocedure zonder vooraankondiging is een bijzondere aanbestedingsprocedure die slecht bij hoge uitzondering gehanteerd mag worden. Deze gunningsprocedure mag onder meer na een prijsvraag gebruikt worden om een opdracht te gunnen aan één van de winnaars van de prijsvraag.

Onderhandse procedure - procedure zonder openbare concurrentiestelling waarbij de aanbestedende dienst direct één of meerdere ondernemingen benadert om een offerte uit te brengen. Indien meerdere gegadigden uitgenodigd worden kan de aanbestedende dienst desgewenst eerst het aantal uitgenodigde gegadigden beperken middels een selectiefase.

Open Oproep op basis van Loting - de Open Oproep op basis van Loting is een niet-openbare prijsvraag. Na aankondiging van de prijsvraag kunnen alle geïnteresseerden zich aanmelden. Door middel van een loting worden uit alle aanmeldingen het gewenste aantal deelnemers voor de prijsvraag geselecteerd.

Open Oproep op basis van Portfolio - de Open Oproep op basis van Portfolio is een niet-openbare prijsvraag, die gebaseerd is op de Vlaamse Open Oproep. Na aankondiging van de prijsvraag kunnen alle geïnteresseerden zich aanmelden door een portfolio in te dienen. Een selectiecommissie selecteert op basis van deze portfolio's de deelnemers voor de prijsvraag. Dit beperkte aantal deelnemers moet in de prijsvraag een inzending indienen die beoordeeld wordt door een onafhankelijke jury. De Open Oproep op basis van Portfolio kan uitsluitend gebruikt worden voor een projectprijsvraag. Na de prijsvraag kan de uitschrijver middels een onderhandelingsprocedure met één of meerdere deelnemers een vervolgopdracht verstrekken.

Open Oproep op basis van Visie - de Open Oproep op basis van Visie is een (openbare of besloten) prijsvraag in twee rondes. Dat betekent dat de deelnemers gelijk een inzending moeten doen (er vindt dus geen voorselectie plaats). De eerste ronde heeft het karakter van een ideeënprijsvraag. De deelnemers wordt gevraagd een beknopte visie op de opgave te geven. De jury selecteert de inzendingen die het best beoordeeld worden. De deelnemers van deze inzendingen worden uitgenodigd voor de tweede ronde, waarin zij gevraagd worden de inzending van de eerste ronde nader uit te werken.

Open prijsvraag - bij een open prijsvraag kan eenieder die aan de voorwaarden voor deelname voldoet meedoen.

Openbare aanbesteding(sprocedure) - een aanbestedingsprocedure die in één fase geschiedt: alle geïnteresseerde ondernemers wordt gevraagd om een inschrijving te doen (er is dus geen selectiefase voor de gunningsfase).

Partner - in het kader van de inkoopstrategie moet vastgesteld worden of u een ';partner' of een plan wilt kiezen in de aanbestedingprocedure, of een combinatie van beide. Onder de noemer ';partner' ligt de nadruk op het ontwerpproces en wordt in de gunningsfase veelal gevraagd om een visie op het ontwerpproces of een bureaupresentatie.

Patent - zie octrooi.

Percelen - een aanbestedende dienst kan zijn aanbestede opdracht verdelen in percelen. Feitelijk wordt daarmee één opdracht opgeknipt in meerdere (samenhangende) opdrachten die gelijktijdig worden aanbesteed.

Persoonlijkheidsrechten - als auteursrechthebbende is de architect exclusief gerechtigd het ontwerp ';openbaar te maken' en te ';verveelvoudigen' (ook wel exploitatierechten genoemd). Hiervoor heeft de opdrachtgever in beginsel dan ook toestemming van de architect nodig, bijvoorbeeld in de vorm van verleende gebruiksrechten (licentie). Echter, de architect kan de exploitatierechten contractueel overdragen aan de opdrachtgever.

Plan - in het kader van de inkoopstrategie moet vastgesteld worden of u een ';partner' of een plan wilt kiezen in de aanbestedingprocedure, of een combinatie van beide. Onder de noemer ';plan' ligt de nadruk op het resultaat en wordt in de gunningsfase meestal gevraagd om een visie op de opgave in de vorm van een visiepresentatie of zelfs een ontwerp.

Portfolio - een portfolio is een presentatiemap waarin een ontwerper eigen werk presenteert. Het portfolio kan gerealiseerde projecten bevatten, maar ook studies, prijsvraaginzendingen, afstudeeropdrachten et cetera. Een portfolio geeft goed inzicht in het ontwerpend vermogen, de ervaring en de creativiteit van een ontwerper.

Prijsduiken - het aanbieden door inschrijvers van hun diensten onder de marktprijs.

Prijsvraag(procedure) - procedure waarmee een uitschrijver zichzelf één of meerdere ideeën, plannen of ontwerpen verschaft. De prijsvraag is een bijzondere procedure in het Europees aanbestedingsrecht op grond waarvan een aanbesteder een onderhandelingsprocedure zonder vooraankondiging met de winnaar mag voeren.

Proactiviteit - de jurisprudentie kent een zwaar belang toe aan proactiviteit van gegadigden en inschrijvers. In beginsel moeten zij bezwaren tegen de aanbestedingsprocedure kenbaar maken aan de aanbestedende dienst op een moment dat de aanbestedende dienst eventuele gebreken en onduidelijkheden nog kan oplossen. Onvoldoende proactiviteit kan leiden tot rechtsverwerking.

Procesambities - vertaling van de kern van het project naar concrete doelstellingen ten aanzien van het proces van de dienstverlening onder vermelding van streefniveaus.

Profiel architect - beschrijving van de eigenschappen en vaardigheden van de projectarchitect of het architectenbureau die de aanbestedende dienst noodzakelijk en of wenselijk acht voor een goede uitvoering van de opdracht. Programma van eisen (pve) - een overzicht van eisen waaraan de in de inschrijving vervatte aanbieding heeft te voldoen. Een programma van eisen kan globaal (bijvoorbeeld functioneel of stedenbouwkundig pve) of uitputtend (technisch pve) zijn.

Projectambities - vertaling van de kern van het project naar concrete doelstellingen ten aanzien van het resultaat van de dienstverlening onder vermelding van streefniveaus. KOMPAS light onderscheidt projectambities ten aanzien van de ruimtelijke kwaliteit, functionele kwaliteit en technische kwaliteit.

Projectprijsvraag - een projectprijsvraag is gericht op het verkrijgen van een realiseerbaar ontwerp voor een concreet project. In vervolg op de prijsvraag wordt met één of meerdere winnaars onderhandeld over (een opdracht tot) realisering van een winnend ontwerp.

Proportionaliteit(sbeginsel) - algemeen beginsel dat voorschrijft dat voorwaarden, eisen en criteria die in een aanbestedingsprocedure gehanteerd worden in een redelijke verhouding staan tot de aard en omvang van de aanbestede opdracht.

Publiekrechtelijke instelling - als een organisatie voldoet aan de volgende criteria, wordt deze als publiekrechtelijke instelling aangemerkt: (1)de organisatie moet zijn opgericht met het specifieke doel om in behoeften van algemeen belang te voorzien (anders dan van commerciële of industriële aard), (2) de organisatie moet rechtspersoonlijkheid bezitten, en (3) a. de activiteiten van de organisatie moeten in hoofdzaak door de staat, een provincie, een gemeente, een waterschap of een nadere publiekrechtelijke instelling worden gefinancierd, of b. het beheer van de organisatie is onderworpen aan het toezicht door een aanbestedende dienst, of c. het bestuur of de raad van toezicht van de organisatie is voor meer dan de helft door een aan bestedende dienst aangewezen. Deze criteria zijn cumulatief. Alle drie de criteria moeten dus van toepassing zijn. De bij criterium 3 gestelde subvoorwaarden zijn niet cumulatief. Het voldoen aan minimaal één van deze subvoorwaarden volstaat.

Randvoorwaarden - randvoorwaarden hebben een uitsluitend karakter en zijn gekoppeld aan een inhoudelijke norm. Randvoorwaarden geven de grenzen aan waarbinnen de inzending moet blijven. Ze moeten naar de letter gelezen worden en eenduidig beantwoord kunnen worden: de inzending voldoet wel of de inzending voldoet niet.

Rechtsbescherming - wettelijke bescherming van de deelnemende ondernemers aan een aanbestedingsprocedure, die voorschrijft dat deze altijd bezwaar en beroep kunnen aantekenen tegen een selectie- en/of gunningsbeslissing.

Rechtsverwerking - het door handelen, of stilzitten waar optreden vereist was, verloren laten gaan van enig recht of enige bevoegdheid. Bij aanbestedingsprocedures spitst rechtsverwerking zich meestal toe op het melden van onduidelijkheden en fouten voor de uiterste datum tot het stellen van vragen. Laat een gegadigde of inschrijver dit na, dan stelt de aanbestedende dienst in de regel dat de betreffende gegadigde of inschrijver daardoor zijn recht verliest een kort geding aan te spannen tegen het selectie- of gunningsbeslissing op grond van de vermeende onduidelijkheden of fouten.

Rectificatie - het corrigeren van fouten en/of onregelmatigheden in de aanbestedingsprocedure.

Referentiebord - een referentiebord is een visualisatie van een concept, idee, gedachte of gevoel. Een referentiebord is een marketingtool, dat gericht is op het verkopen van het uitgebeelde concept, idee, gedachte of gevoel.

Relatieve beoordeling - een relatieve beoordeling beoordeelt de mate waarin gegadigden of inschrijvingen voldoen aan de geformuleerde criteria. Gegadigden/inschrijvingen kunnen elk afzonderlijk (in welke mate wordt er aan het criterium beantwoordt?), maar ook ten opzichte van elkaar (welke gegadigde/inschrijving voldoet het beste aan de criteria?) beoordeeld worden.

Richtsnoeren bij het Aanbesteden van Leveringen en Diensten - aanbestedingsreglement voor het aanbesteden van diensten en leveringen. Dit is aanvullend aanbestedingsbeleid dat naast de nieuwe Aanbestedingswet ontwikkeld wordt.

Samengestelde prijsvraag - de samengestelde prijsvraag is een projectprijsvraag met het karakter van een ideeënprijsvraag, gevolgd door een meervoudige opdracht.

Samenwerkingsverband - een samenwerkingsverband is hetzelfde als een combinatie (zie onder combinatie).

Selectiebeslissing - beslissing waarin de aanbestedende dienst aangeeft welke geselecteerde gegadigden zij wil uitnodigen voor de gunningsfase.

Selectiecommissie - commissie die belast is met het beoordelen van alle gegadigden die zich (geldig) hebben aangemeld.

Selectiecriteria - criteria aan de hand waarvan de mate van geschiktheid van geschikte gegadigden beoordeeld wordt. Aan de hand van de beoordeling op selectiecriteria worden punten toegekend. Het aantal gegadigden dat de aanbestedende dienst wil uitnodigen voor het vervolg wordt geselecteerd aan de hand van de hoogste scores.

Selectiefase - eerste fase van de niet-openbare aanbestedingsprocedure en de concurrentiegerichte dialoog, waarin het aantal ondernemers dat zich aangemeld heeft voor mededinging naar de opdracht teruggebracht wordt tot het aantal gegadigden dat de aanbestedende dienst wil uitnodigen voor de gunningsfase.

Selectieleidraad - reglement dat bij een niet-openbare aanbestedingsprocedure de deelnamevoorschriften en het verloop van de eerste fase, de selectiefase, voorschrijft.

Social return (on investment) - social return is het opnemen van sociale voorwaarden, eisen en wensen in inkoop- en aanbestedingstrajecten, zodat leveranciers een bijdrage leveren aan de uitvoering van het beleid van de aanbestedende dienst ten aanzien van het bieden van werkgelegenheid aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Solvabiliteit - mate waarin een ondernemer op de lange termijn zijn schulden kan voldoen. Dit wordt meestal beoordeeld door het solvabiliteitsratio (eigen vermogen / vreemd vermogen).

Standaardtaakbeschrijving - zie DNR-STB 2009.

Stopzetting - voortijdige beëindiging van een aanbestedingsprocedure.

Structuurontwerp - facultatieve fase in het ontwerpproces dat tot doel heeft een globale voorstelling van het project te ontwikkelen, die zodanig is dat een goed beeld gegeven wordt van de oplossingen op stedenbouwkundige schaal en van de hoofdvorming en hoofdindeling van de bebouwing (zie DNR-STB 2009).

Succhi di Frutta-arrest - arrest van het HvJEG waarin dit hof stelt dat criteria zodanig geformuleerd moeten zijn dat voor ieder welgeïnformeerde gegadigde of inschrijver duidelijk is wat met deze criteria bedoeld wordt en dat gedurende de gehele procedure gedurende de hele aanbesteding op dezelfde wijze toegepast worden.

Technisch specificeren - het technisch specificeren van het programma van eisen (pve). Een technische specificatie geeft de exacte kenmerken waaraan een product, dienst of werk moet voldoen. Een technische specificatie is het tegenovergestelde van een functionele specificatie.

Technische en beroepsbekwaamheid - de technische en beroepsmatige capaciteit, kennis en ervaring waarover gegadigden en inschrijvers moeten beschikken om de opdracht naar behoren uit te kunnen voeren. De technische en beroepsbekwaamheid wordt getoetst aan de hand van geschiktheidseisen die moeten voldoen aan het bepaalde in Aanbestedingswet art. 2.93.

Tenders Electronic Daily (TED) - database van de Europese Unie met alle actuele Europese aanbestedingen binnen onder andere de Europese Unie en Europese Economische Ruimte.

Toepasselijk recht - het recht dat op de aanbestedingsprocedure van toepassing is. Dit is in principe het Nederlands recht.

Total cost of ownership (TCO) - TCO is een manier om de 'totale eigendomskosten' van een project in kaart te brengen. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar direct kosten zoals ontwerp en realisatie, maar ook naar (toekomstige) kosten die gemaakt worden voor beheer en onderhoud.

Total engineering - contractvorm waarin alle advieswerkzaamheden voor een bouwproject (architect, constructeur, installateur, et cetera) ondergebracht worden. Alleen het uitvoerend deel (aannemer) valt niet onder total engineering.

Traditionele Prijsvraag - de Traditionele Prijsvraag is een (openbare of besloten) prijsvraag waarbij alle deelnemers direct een volledige inzending indienen. De Traditionele Prijsvraag is minder populair onder opdrachtgevers en ontwerpers vanwege de aanzienlijke maatschappelijke kosten die doorgaans met zo'n prijsvraag gepaard gaan (hangt natuurlijk samen met de aard en omvang van het gevraagde).

Transparantiebeginsel - algemeen beginsel dat voorschrijft dat een aanbestedende dienst een passende mate van openheid in acht neemt bij een aanbestedingsprocedure. Het transparantiebeginsel heeft twee componenten. Ten eerste moet een aanbestedende dienst aan het begin van de procedure openheid geven over de procedure (bekendmaking eisen, criteria etc.). Ten tweede dient de aanbestedende dienst haar selectie- en gunningsbeslissingen te motiveren.

Uitsluiting - het uitsluiten van een gegadigde of inschrijver van de aanbestedingsprocedure omdat één of meerdere uitsluitingsgronden op hem of haar van toepassing zijn, dan wel omdat hij of zij niet voldoet aan één of meerdere minimumeisen of voorwaarden.

Uitsluitingsgronden - een lijst van juridische omstandigheden waarin de gegadigde of inschrijver kan verkeren, die diens uitsluiting verplichten (de verplichte uitsluitingsgronden van Aanbestedingswet art. 2.86) dan wel diens uitsluiting tot gevolg kan hebben (de facultatieve uitsluitingsgronden van Aanbestedingswet art. 2.87).

Uniform Europees Aanbestedingsdocument - standaard eigen verklaring ter zake uitsluitingsgronden en geschiktheidseisen. Per 1 juli 2016 zijn aanbestedende diensten verplicht om dit formulier te gebruiken. Hiermee komt de zogenaamde Eigen Verklaring te vervallen.

Varianten - indien de aanbestedende dienst het gunningscriterium economisch meest voordelige inschrijving hanteert, kan zij besluiten varianten toe te staan. Varianten zijn alternatieve aanbiedingen. Indien varianten toegestaan zijn, moet wel duidelijk vooraf aangegeven worden aan welke voorwaarden de varianten moeten voldoen.

Vast honorarium - inschrijvingsvoorwaarde dat inschrijvers verplicht akkoord te gaan met een vaste vergoeding voor de door hen geboden dienstverlening. Deze voorwaarde is alleen toegestaan indien het gunningscriterium economisch meest voordelige inschrijving is. Indien deze voorwaarde van toepassing is, worden de inschrijvingen uitsluitend op kwalitatieve criteria beoordeeld.

Vaste scoremogelijkheden - is er sprake van vaste scoremogelijkheden wanneer het aantal scoremogelijkheden (bij voorbeeld drie mogelijkheden) vastgelegd is. Vaste scoremogelijkheden zijn het tegenovergestelde van scores aan de hand van een relatieve x-puntschaal.

Visiepresentatie - mondelinge toelichting door een inschrijver op diens inschrijving voor de beoordelingscommissie.

VOG-verklaring - Verklaring betreffende gedrag, verklaring die wordt afgegeven door het Ministerie van Veiligheid en Justitie. In principe mogen aanbestedende diensten sinds inwerkingtreding van de Aanbestedingswet (1 april 2013) niet meer om een Verklaring Omtrent Gedrag vragen (VOG/VOG-rp). De Gedragsverklaring Aanbesteden (GVA) treedt hiervoor in de plaats.

Voorkennis - kennis van vertrouwelijke informatie van de aanbestedende dienst die een inschrijver concurrentievoordeel kan opleveren in een aanbesteding. Deze kennisvoorsprong kan betrekking hebben op de voorbereiding van de aanbesteding of op de beoordeling van de inschrijvingen. Voorkennis staat op gespannen voet met het gelijkheidsbeginsel en kan daarom een grond zijn voor uitsluiting door de aanbestedende dienst of een rechtsvordering door een benadeelde inschrijver.

Voorlopig ontwerp - fase in het ontwerpproces dat tot doel heeft een globale voorstelling van het bouwwerk te ontwikkelen, dat zodanig is dat deze een goed beeld geeft van de situering, de functionele en ruimtelijke opbouw, bestemmingen, gebruiksvoorzieningen, de architectonische verschijningsvorm en de integratie van constructieve en installatietechnische aspecten (zie DNR-STB 2009). Voorwaarden met betrekking tot de opdracht - voorwaarden waar de dienstverlening na opdrachtverlening aan moet voldoen. Meestal verlangen aanbestedende diensten dat gegadigden/inschrijvers tijdens de aanbesteding instemmen met deze voorwaarden.

Voorwaarden voor deelneming - voorwaarden waaraan de gegadigden en inschrijvers moeten voldoen om deel te mogen nemen aan de aanbesteding. Het gaat om (het voldoen aan) geschiktheidseisen en (het niet van toepassing zijn van) uitsluitingsgronden.

Voorwerp van de opdracht - de dienstverlening waar de aangekondigde opdracht betrekking op heeft.

Weging - het toekennen van een gewicht aan te hanteren criteria waardoor de relatieve belangrijkheid van verschillende criteria tot uitdrukking komt. Wegingsfactor - een vaste factor waarin de relatieve belangrijkheid van een criterium uitgedrukt wordt.

Wensen - zaken waar de gegadigde en inschrijving zo goed mogelijk moeten beantwoorden. De wensen worden idealiter gebaseerd op de kern van het project, de projectambities, de procesambities en de marktverkenning. Wensen kunt u vertalen naar selectiecriteria en gunningscriteria.

Wet op de Architectentitel (WAT) - wet die de bescherming regelt van de titels architect, stedenbouwkundige, tuin- en landschapsarchitect en interieurarchitect.

Wettelijke termijnen - minimumtermijnen die op grond van de aanbestedingsvoorschriften in acht genomen moeten worden in een aanbestedingsprocedure.

Wezenlijke wijziging opdracht - op basis van vaste Europese en nationale jurisprudentie is er sprake van een wezenlijke wijziging van de opdracht indien (a) de aanbestedende dienst voorwaarden invoert, die mogelijk tot een andere kring van gegadigden leidt, (b) het aantal diensten ten opzichte van de aangekondigde opdracht aanzienlijk wordt uitgebreid c.q. beperkt en (c) voorts als het economisch evenwicht ten opzichte van de oorspronkelijk aangekondigde opdracht is verschoven.

Wienström-arrest - arrest van het HvJEG waarin dit hof stelt dat het niet toegestaan is voorwaarden in de aanbesteding te schrappen of wezenlijk te wijzigen indien daarmee het gelijkheidbeginsel in het geding komt.

x-puntschaal - wiskundige schaal bestaande uit een x aantal punten (bij voorbeeld een 5-puntsschaal). Deze schaal wordt bij aanbestedingsprocedures gebruikt om de beoordeling op criteria te kwantificeren.

Zelfbindende werking - het principe dat voorschrijft dat de aanbestedende dienst eenmaal gepubliceerde voorwaarden en criteria ook daadwerkelijk toepast.

Het Steunpunt Ontwerpwedstrijden is in 1997 opgericht op initiatief van de Rijksbouwmeester en ondergebracht bij Architectuur Lokaal door Aedes (vh. NWR), Bouwend Nederland (vh. AVBB), BNA, BNI, BNSP, NEPROM, NVTL, ONRI, VNG en de ministeries van VROM, OCW, LNV, V&W, BuiZa en Defensie. © 2009-2017, Stichting Architectuur Lokaal.